بعهدهم اذا عاهدوا و الصّابرين فى البأساء و الضّرّاء و حين البأس » « 1 » كه « الصّابرين » براى مدح و ستايش منصوب گشته است - هرچند اگر به‌عنوان عطف يا استيناف مرفوع هم مىشد زيبا بود . در قسمت ديگرى مىگويد : « خليل معتقد است كه متكلم ، در اين‌گونه موارد نمىخواهد مطلب مجهول يا ناگفته‌اى را بازگو نمايد ، چرا كه مخاطبانش هم به آنچه او مىگويد آگاهى دارند ، لذا با مدح و ستايش ، از آن مسأله ياد مىكند ، گويا مىگويد : « اذكر اهل ذاك ، و اذكر المقيمين ؛ ) « 2 » اهل اين امور را ياد مىكنم ، نمازگزاران را ياد مىكنم » گرچه اين فعل ( اذكر ) هيچ گاه آشكار نمىشود . اين عبارات مانند آن است كه فردى سرشناس به‌عنوان افتخار و مباهات - مخصوصا - اسم طايفهء خود را ببرد و بگويد : « انّا بنى « 3 » فلان نفعل كذا ؛ ما فرزندان فلان ، اين كارها را انجام مىدهيم . » « 4 » « سيد مرتضى علم الهدى » دربارهء نصب « الصّابرين » در آيهء 177 سورهء بقره مىنويسد : « به دليل مدح و ستايش ، نصب گرفته ، زيرا شيوهء سخنوران اين است كه هرگاه بخواهند موضوعى را با صفات و ويژگيهاى متعدد توصيف كنند بين آنها به صورت مدح يا ذمّ جملهء معترضه‌اى مىآورند تا ممدوح يا مذموم را جداگانه مشخّص سازند ، در نتيجه ، اعراب همهء كلمات ، يكنواخت نخواهد بود . » « 5 »

--> ( 1 ) . كسانى كه به عهد خود - به هنگامى كه عهد بستند - وفا مىكنند و در برابر محروميتها و بيماريها و در ميدان جنگ ، استقامت به خرج مىدهند . ( 2 ) . يعنى ، فعلى در تقدير گرفته و نصب مىدهد و در اين‌جا « مقيمين » مفعول اذكر و منصوب به آن است . م . ( 3 ) . « بنى » در اصل « بنين » بوده كه جمع « ابن » و در حال نصبى است و « نون » آخر آن به اضافه حذف شده است . م . ( 4 ) . ر . ك : الكتاب ، سيبويه ، ج 1 ، صص 288 - 291 . ( 5 ) . مرتضى علم الهدى ، امالى ، ج 1 ، ص 205 .